Dubai, Orta Do\u011fu\u2019da gerek turizmi gerekse finans alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlarla, belki de en ba\u015far\u0131l\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ge\u00e7iren b\u00f6lgelerin ba\u015f\u0131nda. Dubai’de, bir kulu\u00e7kahane, kafes \u00e7iftlikleri ve RAS tesisleri i\u00e7eren Fish Farms LLC, test ko\u015fullar\u0131nda neler ba\u015far\u0131labilece\u011fine dair bir \u00f6rnek sunuyor.<\/p>\n\n\n\n
2013 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Dubai Veliaht Prensi \u015eeyh Hamdan bin Muhammed, Birle\u015fik Arap Emirlikleri’nin (BAE) deniz \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131na daha az ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmesi ve kendi kendine yeterlilik y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini fark ederek, \u00fclkeye su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fini getirdi.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n sonunda Fish Farm LLC kuruldu. Farkl\u0131 deniz end\u00fcstrilerinde uzun bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olan Bader bin Mubarak, CEO’su ve hissedarlar\u0131n temsilcisi oldu ve yerel bir su \u00fcr\u00fcnleri end\u00fcstrisi kurarken kemikli deniz bal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltma ve yeti\u015ftirme hedefi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u015eirketin genel merkezi Dubai’de bulunuyor ve \u015fimdi, dokuz y\u0131l sonra, Umm al-Quwain’de son teknoloji bir kulu\u00e7kahane, Dibba ve Dubai’de kafes \u00e7iftlikleri ve Jebel’de benzersiz bir RAS yeti\u015ftirme tesisi i\u015fletiyor. Ge\u00e7en y\u0131l \u015firket, \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerden 6 milyon yavru \u00fcretti ve kabaca 2.500 ton \u00e7iftlik bal\u0131\u011f\u0131 satt\u0131. Bu \u00fcretimin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Umman K\u00f6rfezi ve Hint Okyanusu’nda kafeslerde yeti\u015ftirilen \u00c7ipura (S. aurata<\/em>) olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n Dikkate de\u011fer bir \u015fekilde, \u015firketin RAS’\u0131 birden fazla t\u00fcrden olu\u015fuyor ve BAE’deki t\u00fcketicilere sat\u0131\u015f i\u00e7in t\u00fcm\u00fc organik ve helal sertifikal\u0131 Atlantik somonu (S. salar<\/em>), Avrupa levre\u011fi (D. labrax<\/em>) ve sar\u0131 kuyruklu kral bal\u0131\u011f\u0131 (S. lalandi<\/em>) \u00fcretiyor.<\/p>\n\n\n\n Ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131: Somon<\/strong><\/p>\n\n\n\n BAE Ba\u015fbakan\u0131 ve Dubai H\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015eeyh Muhammed bin Rashid Al Maktoum, Fish Farm LLC’nin tesislerini ziyareti s\u0131ras\u0131nda, \u00fclkede g\u0131dada kendi kendine yeterlilik vizyonunu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Kendi kendine yeterlili\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in yerli g\u0131da \u00fcretimini geni\u015fletmek stratejik bir hedef ve Ulusal G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Stratejisinin ana direklerinden biridir. G\u0131da stratejik bir metad\u0131r ve g\u0131da \u00fcretimini daha da geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak yeni fikirler ve projeler \u00f6nermek i\u00e7in gen\u00e7 Emirlik vatanda\u015f\u0131na g\u00fcveniyoruz. Hedeflerimize ula\u015fmak i\u00e7in net bir stratejimiz ve yeterli kaynaklar\u0131m\u0131z var. Kendi kendine yeterlilik sa\u011flamak i\u00e7in pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilece\u011fimize g\u00fcveniyoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu tam olarak Fish Farm LLC’nin yapmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015feydi. 2013’te ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, BAE’de t\u00fcketilen deniz \u00fcr\u00fcnlerinin yaln\u0131zca y\u00fczde 8’i yerel kaynaklardan avc\u0131l\u0131k ve yeti\u015ftiricilik yoluyla elde ediliyordu. \u00c7ok az say\u0131da su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi faaliyeti mevcuttu. Bin M\u00fcbarek’in en \u00e7ok ilgisini \u00e7eken bal\u0131klardan biri de Atlantik somonuydu ve yerel t\u00fcketim y\u0131ll\u0131k 11.000 ton idi. Ancak bunun tamam\u0131 Norve\u00e7, \u015eili, \u0130sko\u00e7ya ve \u0130rlanda’dan taze olarak ithal edildi\u011fi i\u00e7in nakliye maliyetleri ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn ekolojik ayak izi y\u00fcksekti. Bin Mubarak, i\u015fleri daha iyi yapmak i\u00e7in bir f\u0131rsat g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Bu konuda kendisine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in, kariyerine 1970’lerde \u0130sko\u00e7ya’n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Fish Farm Development Ltd’de ba\u015flayan end\u00fcstri uzman\u0131 Nigel Lewis’i i\u015fe ald\u0131. O zamanlar end\u00fcstriyel \u00f6l\u00e7ekli su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi hen\u00fcz emekleme a\u015famas\u0131ndayd\u0131 ve \u015firket, deniz bal\u0131klar\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi ve kapal\u0131 d\u00f6ng\u00fc \u00e7ift\u00e7ilik sistemlerinin kullan\u0131m\u0131 ile ilgili Ar-Ge’ye \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyordu.<\/p>\n\n\n\n Lewis, somon bal\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ancak h\u0131zla Tilapya, \u00c7ipura ve Levrek gibi di\u011fer t\u00fcrlerle de \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca \u015firket \u015eili, K\u0131br\u0131s, \u00c7in, Yeni Zelanda, \u0130zlanda, Fildi\u015fi Sahili, Ke\u015fmir, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Yunanistan’da projeler geli\u015ftirdi, in\u015fa etti ve y\u00fcr\u00fctt\u00fc. <\/p>\n\n\n\n Yunanistan’da \u00e7ipura ve Avrupa levrekleri i\u00e7in ilk b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli kulu\u00e7kahanelerden birini in\u015fa etti ve kendisi ve ekibinin uzun y\u0131llar s\u00fcren s\u0131k\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan sonra, y\u0131lda 50 milyon yavru \u00fcretme kapasitesiyle, o zaman\u0131n d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck deniz fin bal\u0131\u011f\u0131 kulu\u00e7kahanesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Bu s\u0131rada \u015firket, AKVA Group taraf\u0131ndan tasarlan\u0131p in\u015fa edilen 300 tonluk bir RAS tesisi in\u015fa etme s\u00fcrecindeydi. Lewis’in a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi, sistemin tam kapasitede \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve se\u00e7ilen \u00fc\u00e7 t\u00fcrden y\u00fcksek kaliteli bal\u0131klar \u00fcretmek onun ilk g\u00f6revi oldu.<\/p>\n\n\n\n Parr ve pre-smolts a\u015famas\u0131nda somon ile Kral bal\u0131\u011f\u0131 ve Levrek ithal ederek ba\u015flad\u0131. Daha sonra s\u0131cakl\u0131k, su kalitesi, yem ve di\u011fer \u00fcretim parametrelerinin do\u011fru \u015fekilde ayarlanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n K\u0131sa bir deneme yan\u0131lma d\u00f6neminden sonra bal\u0131klar \u00e7ok iyi performans g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131 ve \u015fimdi yumurtadan 22 aydan biraz daha uzun bir s\u00fcrede 3,5-4,0 kilogram somon \u00fcretebiliyoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n Lewis, ekibinin \u00f6zellikle su kalitesini ve yemi optimize etmek i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcn nihai kalitesi \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Yine de ilk bal\u0131klar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131, \u00e7iftlik bal\u0131klar\u0131na \u00e7ok \u015f\u00fcpheyle yakla\u015fan yerel bir \u015fefe g\u00f6ndermek konusunda gergindi.<\/p>\n\n\n\n Lewis, “‘Bal\u0131\u011f\u0131n\u0131z harika’ ve somonun ‘\u015fimdiye kadar tatt\u0131\u011f\u0131 en kaliteli somonlardan biriydi’ ifadesini g\u00f6rmek i\u00e7in \u015fefin e-postas\u0131n\u0131 endi\u015feyle a\u00e7t\u0131m,<\/em>” diye hat\u0131rl\u0131yor Lewis.<\/p>\n\n\n\n Lewis, bunu yaln\u0131zca RAS’taki en uygun yeti\u015ftirme ko\u015fullar\u0131na de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bal\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca saatler \u00f6nce hasat edilmi\u015f olmas\u0131na da ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Dubai’de bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fini \u00e7e\u015fitlendirmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n Somon RAS’\u0131 yerden kald\u0131rman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Lewis ve ekibi, \u015firketin Umman K\u00f6rfezi’ndeki \u00e7ipura kafes \u00e7iftli\u011fini geni\u015fletmeye zaman ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Kafes mod\u00fcllerimiz, k\u0131y\u0131dan 2,5 km a\u00e7\u0131kta en uygun konumda bulunuyor ve Akdeniz’deki so\u011fuk k\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131yor. Su ak\u0131nt\u0131lar\u0131 bal\u0131klar i\u00e7in m\u00fckemmel ak\u0131\u015f ve temiz su sa\u011fl\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Kafes \u00e7iftli\u011fi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ve daha fazla yavruya ihtiya\u00e7 duyulduk\u00e7a, ticari \u00f6l\u00e7ekli bir kulu\u00e7kahane hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flaman\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Tesad\u00fcfen, BAE h\u00fck\u00fcmeti, “yerel t\u00fcrlerin Basra K\u00f6rfezi’nde \u00e7iftle\u015ftirilmesi” i\u00e7in Umm al-Quwain’de b\u00fcy\u00fck bir kulu\u00e7kahane kompleksinin in\u015fas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek ve finanse etmek i\u00e7in bir plan \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemin ard\u0131ndan kulu\u00e7kahanenin ticari \u00fcretim i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na karar verildi.<\/p>\n\n\n\n 2021’de Fish Farm LLC ve Bakanl\u0131k (MOCCAE), tesisleri y\u00f6netmek ve i\u015fletmek ve BAE’deki su \u00fcr\u00fcnleri \u00fcreticileri i\u00e7in farkl\u0131 bal\u0131k t\u00fcrlerinin yavrular\u0131n\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in bir kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r ortakl\u0131\u011f\u0131 imzalad\u0131. Kulu\u00e7kahane operasyonlar\u0131 2022’de \u00c7ipura ve Avrupa levre\u011fiyle ba\u015flad\u0131, ancak sonunda ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde Sar\u0131kuyruk Kral Bal\u0131\u011f\u0131 \u00fcretti ve di\u011ferleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti. Kulu\u00e7kahane, yerel talebe ba\u011fl\u0131 olarak birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 25 milyon yavruya kadar tam faaliyete ge\u00e7ecek.<\/p>\n\n\n\n Kulu\u00e7kahane, art\u0131k RAS yeti\u015ftirme tesislerinde \u00fcretimi \u00e7e\u015fitlendirebilecekleri i\u00e7in Fish Farm LLC’nin operasyonlar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir destek oldu. G\u00f6zlenen kilit t\u00fcrlerden biri sar\u0131 kuyruklu bal\u0131\u011f\u0131yd\u0131 ve \u015eili gibi uzak kulu\u00e7kahanelerden fingerling ithal ederken, \u015firket art\u0131k onlar\u0131 Umm al-Quwain’de kendisi \u00fcretebiliyor.<\/p>\n\n\n\n “Bu Sar\u0131kuyruk bal\u0131klar\u0131 sistemde m\u00fckemmel bir performans sergiliyor, s\u0131f\u0131r sald\u0131rganl\u0131k ya da stresle, iyi s\u00fcr\u00fc yap\u0131yor, b\u00f6ylece b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u015eimdiye kadar, y\u00fczde 90’\u0131n \u00fczerinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir hayatta kalma oran\u0131yla, sadece 13 ayda 2 gramdan 3 kilograma kadar bal\u0131k yeti\u015ftirebiliyoruz. Mevcut yeti\u015ftirme tesisinin kapasitesi s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fundan, \u015firket y\u0131lda 25 – 30 ton Sar\u0131kuyruk bal\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim hacmini hedefliyor,<\/em>” diye belirtiyor Lewis.<\/p>\n\n\n\n \u015eirket, \u00fc\u00e7 d\u00f6ng\u00fc sar\u0131 kuyruk tamamlad\u0131 ve t\u00fcr Orta Do\u011fu’da pek bilinmedi\u011fi i\u00e7in \u015fimdi pazarlamas\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n Planlar b\u00fcy\u00fck.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Fish Farm LLC ekibi, teknik ve ticari kavramlar\u0131 geli\u015ftirmek ve kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck zorluklar\u0131n \u00fcstesinden geldi. Buna sert BAE ikliminde endemik olmayan bal\u0131k t\u00fcrlerinin nas\u0131l \u00fcretilece\u011fini, yeti\u015ftirilece\u011fini bulmak ve \u00f6zellikle y\u00fcksek tuzlulukta \u00e7al\u0131\u015fmak, ayn\u0131 zamanda kalite ve fiyat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yaparak yerel pazar\u0131 geli\u015ftirmek de dahil.<\/p>\n\n\n\n \u015eirket, MENA b\u00f6lgesindeki h\u00fck\u00fcmetlerin su \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6rlerini nas\u0131l geli\u015ftirebileceklerinin bir \u00f6rne\u011fi ve plan\u0131 olarak hizmet ediyor: en y\u00fcksek kaliteli \u00fcr\u00fcn\u00fc elde etmek ve \u00fclkeleri i\u00e7in g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in teknolojiyi kullan\u0131rken s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmak<\/em>. Bu yakla\u015f\u0131m, Fish Farm LLC’yi Orta Do\u011fu’da RAS teknolojisinin lideri ve s\u00fcrekli olarak kaliteli organik, helal somon, levrek ve kral bal\u0131\u011f\u0131 \u00fcretmeyi ba\u015faran ilk \u015firket haline getirdi.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi, \u00fcretim maliyetini daha da a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmek ve yerel ve b\u00f6lgesel deniz \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck bir pay elde etmek i\u00e7in \u00f6l\u00e7ek ekonomileri geli\u015ftirme zaman\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dubai, Orta Do\u011fu\u2019da gerek turizmi gerekse finans alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlarla, belki de en ba\u015far\u0131l\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ge\u00e7iren b\u00f6lgelerin ba\u015f\u0131nda….<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11750,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_uag_custom_page_level_css":"","_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"footnotes":""},"categories":[58,61,36],"tags":[93,103,128,141,171],"class_list":["post-11749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kapali-devre-tesisler","category-somon-yetistiriciligi","category-su-urunleri-yetistiriciligi","tag-cipura-yetistiriciligi","tag-dubai","tag-kapali-devre-su-urunleri-yetistiriciligi","tag-mena","tag-somon-yetistiriciligi"],"featured_image_src":null,"author_info":{"display_name":"Kaan Ugrasiz","author_link":"https:\/\/www.suymerbir.org.tr\/en\/author\/travego"},"yoast_head":"\n