\u00d6te yandan, su \u00fcr\u00fcnleri yemleri<\/strong>nin i\u00e7erikleriyle ilgili g\u00f6receli olarak yeni bir protein hammadde kayna\u011f\u0131, di\u011ferlerinin aras\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor; b\u00f6cek proteini<\/strong>. Protein tedari\u011fine y\u00f6nelik olarak aray\u0131\u015flar\u0131n neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan yeni b\u00f6cek-protein end\u00fcstrisi, \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu Asya’da pek \u00e7ok yeni \u015firketin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla son y\u0131llarda \u00fcretim \u00f6l\u00e7e\u011fi de b\u00fcy\u00fcyen bir alan<\/strong>. B\u00f6cek \u00fcretimi, b\u00f6lgenin ithalata olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma f\u0131rsat\u0131 sunarken, yerel su \u00fcr\u00fcnleri \u00fcreticilerini fiyat\u0131 sabit bir \u00fcr\u00fcnle desteklemek konusunda da olduk\u00e7a iyi i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131yor. Yemin, yeti\u015ftiricilik operasyonlar\u0131ndaki en \u00f6nemli gider kalemleri<\/strong>nden birisini oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek e\u011fer, yemde fiyat istikrar\u0131<\/strong> arz\u0131 da olumlu y\u00f6nde etkiliyor. Ayn\u0131 zamanda, akademik \u00e7al\u0131\u015fmalarla desteklenen ticari ara\u015ft\u0131rmalar, b\u00f6cek proteininin et\u00e7il bal\u0131klarlar\u0131n beslenmesinde uygun bir ikame<\/strong> oldu\u011funu ve pek \u00e7ok durumda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda olumlu sonu\u00e7larla geri d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ceklere olan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z son y\u0131llarda epey de\u011fi\u015fti. Onlar\u0131 daha \u00f6nce basit birer ha\u015fere<\/em> yada istenmeyen birer ba\u015f belas\u0131<\/em> olarak g\u00f6r\u00fcyorduk, bug\u00fcnlerde ise su \u00fcr\u00fcnleri yemlerinin tedarik zincirinin en u\u00e7 noktalar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek verimli bir bile\u015fen<\/strong> olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncemizdeki de\u011fi\u015fikli\u011fin temelinde, b\u00f6ceklerin bir yem hammaddesi olarak kullan\u0131labilece\u011fi sezgisi<\/em>yle ba\u015flad\u0131 ve bu, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla desteklendikten sonra bug\u00fcn Somon bal\u0131\u011f\u0131ndan Barramundi olarak da bilinen Asya levre\u011fine kadar pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fcn yeti\u015ftiricili\u011finde, bitki bazl\u0131 proteinlerin aksine y\u00fcksek sindirilebilirlik oran\u0131yla ve lezzetiye kendine yer a\u00e7may\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanan ara\u015ft\u0131rmalarla birlikte, yemlerde kullan\u0131lmak \u00fczere b\u00f6cek \u00fcretiminin laboratuvar \u00f6l\u00e7e\u011finden ticari \u00f6l\u00e7e\u011fe b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in ortaya pek \u00e7ok \u015firket \u00e7\u0131kt\u0131 ve bu \u015firketler b\u00fcy\u00fcmeye devam ediyor<\/strong>. B\u00f6ceklerden elde edilmi\u015f proteinleri i\u00e7eren su \u00fcr\u00fcnleri yemleri \u015fu an i\u00e7in az da olsa piyasada var ve b\u00fcy\u00fck yem \u015firketlerinin, \u015fu anda ni\u015f olarak g\u00f6r\u00fcnen b\u00f6cek proteini i\u015finde \u00e7al\u0131\u015fan ekiplerinin olmas\u0131, bu alanda herkesin bir gelecek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli g\u00f6stergesi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2019 y\u0131l\u0131nda, Uluslararas\u0131 G\u0131da ve Yem B\u00f6cekleri Platformu (IPIFF<\/a>), 64 \u00fcye \u015firketinin toplam 6.000 ton b\u00f6cek proteini <\/strong>\u00fcretti\u011fini duyurdu. Bu miktar bug\u00fcn olduk\u00e7a az g\u00f6r\u00fcnse de, b\u00f6cek i\u015fi yapan pek \u00e7ok \u015firket ilk ticari tesislerini a\u00e7arken bu sekt\u00f6rdeki agresif b\u00fcy\u00fcmenin ilk f\u0131rsatlar\u0131ndan yararlanmaya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6cek \u00fcreticileri, un kurdu, meyve sine\u011fi, \u00e7ekirge ve \u00f6zellikle de kara asker sine\u011fi<\/strong> ba\u015fta olmak \u00fczere bir ka\u00e7 t\u00fcre odakland\u0131lar. Bunlar\u0131n i\u00e7inde kara asker sine\u011fi<\/strong> – black soldier fly (BSF)<\/em> d\u00fcnyadaki 120.000 \u00e7e\u015fit sine\u011fin i\u00e7inde en dikkat \u00e7ekici olan<\/strong>; \u00e7\u00fcnk\u00fc yeti\u015fkinlik a\u015famalar\u0131nda beslenmemek i\u00e7in larva a\u015famas\u0131ndayken y\u00fcksek miktarda protein ve ya\u011f depoluyorlar<\/strong>, olduk\u00e7a geni\u015f bir besin yelpazeleri var her bir di\u015fi ba\u015f\u0131na 600 ile 900 larva ile olduk\u00e7a verimliler. Kolayca yeti\u015ftirilebilmesi, beslenebilmesi ve \u00fcretilmesi nedeniyle yo\u011fun bir \u015fekilde yeti\u015ftirilebilirler. BSF\u2019nin di\u011fer \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir ka\u00e7 \u00f6zelli\u011fi de ha\u015fere s\u0131n\u0131f\u0131nda olmamas\u0131, hastal\u0131k ta\u015f\u0131mamas\u0131 ve insanlar\u0131n t\u00fcketimine y\u00f6nelik olan yiyeceklere ilgi duymamalar\u0131<\/strong>. Bununla birlikte her BSF larvas\u0131 ortalama 7 g\u00fcnde i\u015flenecek boyutlara ve i\u00e7eri\u011fe ula\u015f\u0131r ki bu da BSF yeti\u015ftiricili\u011finin sirk\u00fckasyonunun h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6cek proteini \u00fcretmek \u015fu anda h\u0131zl\u0131, ekonomik, verimli ve s\u00fcrd\u00fclebilir olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6cek proteinlerine odaklanan \u015firketlerin \u00e7o\u011fu<\/strong>, \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik konusunda hassas olan ve yat\u0131r\u0131mc\u0131larla d\u00fczenleyicilerin bu konuya olduk\u00e7a s\u0131cak bakt\u0131\u011f\u0131 Avrupa\u2019da<\/strong> yer almakla birlikte \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu Asya, b\u00f6cek end\u00fcstrisindeki ikinci yenilik ve geli\u015fme dalgas\u0131<\/strong>na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Bunun nedeni, b\u00f6lgenin b\u00f6cek proteini \u00fcretiminin yan\u0131 s\u0131ra t\u00fcketiminin de merkezi olmaya olduk\u00e7a uygun olmas\u0131. Bir ba\u015fka \u00f6nemli gerek\u00e7e de, BSF\u2019nin tropik bir t\u00fcr olmas\u0131 ve burada iyi bir performans g\u00f6stermesi. Ayr\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fck i\u015fletme maliyeti<\/strong> ve b\u00f6ceklerin beslenece\u011fi yiyeceklere olan yak\u0131nl\u0131k<\/strong> da bir ba\u015fka art\u0131.<\/p>\n\n\n\n Su \u00fcr\u00fcnleri yemlerinde b\u00f6cek kullan\u0131m\u0131, alternatif protein kayna\u011f\u0131 geli\u015ftirme yar\u0131\u015f\u0131nda a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde giden bir oyuncu<\/strong> haline geliyor ve hedefi asl\u0131nda di\u011fer hammaddelerle ayn\u0131; bal\u0131k ununun yerini almak.<\/strong> Giderek artan say\u0131daki ara\u015ft\u0131rma da zaten alternatif bir protein kayna\u011f\u0131 olarak b\u00f6ceklerin hem teknik \u00fcretkenlik hem de t\u00fcketici kabul\u00fc d\u00fczeyinde umut verici<\/strong> g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n Kara asker sine\u011fi larvas\u0131 – BSFL<\/em> protein unu, Skretting<\/strong> Norve\u00e7 taraf\u0131ndan \u00fcretilen ticari somon yeminde test edildi ve ilk olarak 2018’de Nordlaks<\/strong> taraf\u0131ndan sahada test edildi<\/a>. Burada bal\u0131k, geleneksel protein kaynaklar\u0131yla oldu\u011fu gibi BSFL proteini ile beslendi\u011finde ayn\u0131 b\u00fcy\u00fcme performans\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. 2019 y\u0131l\u0131nda da Le Gouessant Aquaculture ve Avrupal\u0131 bir b\u00f6cek \u015firketi, g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 alabal\u0131\u011f\u0131 yeminde b\u00f6cek proteini ile %100 bal\u0131k unu ikamesini, olumsuz bir etki olmadan ba\u015fard\u0131<\/a>.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6cek proteininin su \u00fcr\u00fcnleri yemlerinde bir dizi potansiyel rol\u00fc oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f olsa da, \u00e7o\u011fu akademik \u00e7al\u0131\u015fma onun bal\u0131k unu yerine ge\u00e7me potansiyeline odaklan\u0131yor. Belghit ve ark. (2019), Atlantik somonunun beslenmesinde, ya\u011f\u0131 k\u0131smen al\u0131nm\u0131\u015f BSFL k\u00fcspesinin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bal\u0131k ununa ikamesini ara\u015ft\u0131rd\u0131. Yazarlar, b\u00fcy\u00fcme performans\u0131, yemden yararlanma, sindirilebilirlik, karaci\u011fer \u00f6zellikleri veya filetonun duyusal nitelikleri \u00fczerinde olumsuz etkiler olmaks\u0131z\u0131n yemdeki bal\u0131k ununun BSFL unu ile %100 de\u011fi\u015ftirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu buldular<\/a>. Renna ve ark. (2017) ise, ya\u011f\u0131 k\u0131smen al\u0131nm\u0131\u015f bir BSFL yeminin, b\u00fcy\u00fcme performans\u0131n\u0131 etkilemeden g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 alabal\u0131\u011f\u0131 diyetlerinde %50 FM’nin yerini alabilece\u011fini g\u00f6sterdi<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Alternatif protein bile\u015fenleri<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, sindirilebilirlik genellikle bir anla\u015fmazl\u0131k noktas\u0131. Yine de b\u00f6cek proteininin bu sorunu yok gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma b\u00f6cek proteininin bal\u0131k unu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir sindirilebilirlik seviyelerine sahip oldu\u011funu ve t\u00fcy unu, et ve kemik unu gibi hayvansal protein kaynaklar\u0131ndan kesinlikle daha y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6steriyor. G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 alabal\u0131\u011f\u0131nda bal\u0131k ununun yerini al\u0131rken, BSFL unu proteininin %90\u2019a kadar, y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcn\u00fcr sindirilebilirlik katsay\u0131s\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Avrupa levre\u011fi<\/strong> (D. labrax<\/em>) ile yap\u0131lan bir denemede Magalhaesa ve ortak yazarlar (2017), BSFL unu i\u00e7eren diyetlerde arginin, histidin ve valin sindirilebilirli\u011finin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu<\/strong>. Bu sonu\u00e7lar, b\u00f6cek bazl\u0131 yemlerde bulunan ve bir\u00e7ok bal\u0131k t\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan zorlukla sindirilen kitin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, b\u00f6ceklerin sindirilebilirli\u011fi \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir<\/a>.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/suymerbir.org.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/alabalik-1-1024x678.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n